Σαμοθράκης Λαογραφία- Πηνιλόοπ!

		Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά 29 Νοεμβρίου στις 9:43 μ.μ.
-Πηνιλόοπ! -Τι ένι; -Να κάνς στα σβέλτα γιένα καφέ ,έχς μάβουου ,σα δε να κλώσου να φέου. -Έλα κι κυργιώνς ,τι λουγιώ ,έχου ,κάλα δεν έχου .Μάβουου ,κατάαμ. -Να μουρή ,μάνα μ' να μη μιγαλουπγιάσκις απ΄σι κβιντγιάζ' γούλους η κόσμους! -Τι α πει μι κβιντγιάζ' ,μέσα λουβγιάζου ,για τι τί να μι κβινγιάσ' για; -Δεν ακούς σ,ντηλιόρασ' τι λέν,έρχιτι η Πινιλόπ'κι 'τοιμαστείτι ! -Κάστλα μι του λες να νιβριάσου; Κάτσι μπε Κσούδα να πγιούμι ντου καφέ ! Κι όπους γήνταν ανοιχτή η τηλιόρασ' κβέντγιαζι η Καλλιάνους κι έλιγι :τώρα νέο κύμα ,η "Πηνελόπη "θα επηρεάσει σχεδόν όλη τη χώρα ... -Αα ,νάτα μας κι δε σι πίστιβα ,όντους ,αλλά πγοια Πηνιλόπ'; -Ισένα λέει ,δε σι λέγου! -Αα ,να πάου ντου Καλλιάνου να ντου πω γιένα φκαριστώ . -Για πάρ' ,πάρ΄ να δγιούμι γιατί Πηνολόπ'κι όχ Κση! -Σι κουμμάτ....11888; -θέλω του τηλέφουνο του κυρ'Καλλιάνου ! -Ναι ,κυρ'Καλλιάνους; Ακούστι ιγώ θέλου να σας κάνου γιένα ρώτμα ,γιατί του νέου κύμα του γείπιτι Πηνιλόπ'; Αα ,κατάλαβα ,αλλά θα μπουλούσιτι να του πείτι κι "Πόπη"! Νέου κύμα άκγα ,κ'ιγώ ,ντ΄Πόπη Αστιριάδ' σκέφκα . Ναι ,ναι κι βρέχ' κ'έλιγι του τραγούδ' η βρουχή. Φκαριστώ απ' μ'άκσισ' πιδί μ'. -Τι σι γείπι ; -Μι γείπι .άλλ'βουλά ,σα χειργιαστεί ,αα βάλ' κι Πόπη ! -Κι γιατί δεν -ι γείπις Κσούδα ,μόν' απ' σ'έβαλα ντ'ίδέα; -Κσούδα ,δεν ακούγιτι καλά θαείς ,μου σα τυχόν δε ντου ξαναλέμι ,έτς κι αλλιώς αα ν'ακλουθήσ' κι άλλα καθόργια ! -Άιντι ,γειά μας Πηνιλόπ' απ' σι μάθαν οι γι'αθώωπ'! Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Σαμοθράκη Λαογραφία - Παραγνώρσι

Παραγνώρσι 
Η Βασίλς γείπι ντου Γιώρ':ταχιά αα πάγου στου βνο ,να μη θέλς να'ρτς; 
-Μπάα,έχου δλεια αα πάγου να σκάψου του χουάφ' να σπίουμ' τίπουτα.΄Εχι ντου νου σ' αα ν'έχου στγιά αναμμέν'κι αα δγεις ντου καπνό, απ' του βνο! 
Πήγι η Βασίλς κ η παρέα τ' .Ανιβήκαν πουλύ αψλά ,σα πλια .Καμνιά βουλά νταγιαντήσαν σι μνια κουρφή κι βγάλαν τς μηχανές να φουτουγραφίσ' τα μέργια.Όπους παατέργι η Βασίλς σ' ντου φακό ,βλέπ' ντου καπνό ,μπάσ' στου στρατόπιδου .Τράπ,ντου ζύγουσι μι του ζούμ'-ι-τς για να ντη δείξ' σ'ντου Γιώρ'. 
Ντ' άλλ' ντ μία, βίικι ντου "Γιώρ'" κι ντου γείπι :σι γείδα απ' του βνο . 
-Πού γείμαν; 
-Στου στρατόπιδου κουντά κι γείχις αναμμέν' στγιά! 
-Αα,κάλα παλαβώθκις ,ιγώ δεν ανάβου στγιές κι κουντά στου στρατόπιδου κιόλας 
-Βγάζ' ντ μηχανή κι ντου λέει :έλα να δγεις . 
-Αα,παλαβώθκις ιγώ σι λέγου δε βάζου στγιές κι του καλό απ' σι θέλου μι μ'ανικατώνς μι παλαβά πράματα. 
Η Βασίλς ιπέμινι. Νιβριάζ' η γι' άλλους, αρπάζ' ντ'μηχανή, ντη τνάζ' μες σ'ντου γιαλό . 
Αχινέψαν να πγιάντην! 
Πέρνα η Γιάννς κι λαλεί :Βρε Κουσταντή ,γιατί τααβείς τα ζνάργια σ' καταγή; 
Η Βασίλς τά'χασι! 
-,Πγιος ένι η Κουσταντής; 
-Ιγώ γείμι ,τι λουγιώ, δε μη γνουίιζ'! 
Κ'η Γιώρς ; 
-Η Γιώρς ένι η γι αδιρφός ι-μ'! 
-Έχς αδιρφό απ' σι μνοιάζ'; 
-Κι μνια γάτα απ' σι θυμνιάζ',απ'αα μι πεις απ' έβαλα στγιά ! 
-Δηλαδή έχς δίδυμου αδιρφό; 
-Δίδυμου έχου για,τι έχου ; 
Έεκειν΄ντ'ώρα κατήβινι η Γιώρς 
-Πήγις Βασίλ' στου βνο ; 
-Πήγα για ,κι σ'εβγαλα κι φουτουγραφία ! 
-Γι'άκσι!Πούντην ; 
-Έντην'έκανι η Κουσταντής ,μπάνιου κάν' σ'ντου γιαλό . 
Βρε παλαβουθήκιτι πιτάξτι ντ' μηχανή σ'ντου γιαλό; 
-Να, ντουν αδιρφό σ' ,πέτα ,να μι ντη πληώσ΄'! 
-Έδια αα σι δώσου σφάντζικα ,μου, τάαβα κι άλλ'βουλά σα δε γείσι σίγουους για γιένα πράμα να μην ιπιμένς. 

Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά 

Λαογραφία Σαμοθράκης -Τί πλάκα άλλαξι η κ-ιός!

Τί πλάκα άλλαξι η κ-ιός! 

-Μουρήη Κυάννα, άκσις, σήμια ακόμα αα γύισ' η μύλους ! 
-Α,κάλα τι πλάκα δεν έχ' η κόσμους ιλιές να βγάλ'; 
-Δεν έχ', έχ'; 
-Λάθους, να μη κάνς ! 
-Όχ μάνα μ' του γράφ΄του δγιάβασι η Γιάννς κι μι του γείπι . 
-Πού του γράφ' κι δε του πήα χαμπάρ' για; 
-Στου φου-μπού πώς πλάκα του λέν ,να σ' έευτουν ντου σατανά απ' κάντιν γούλ' ,γούλη μία κι γούλη νύχτα. 
-Πάντους του φιτνό ένι πουουτουφανές, άλλα χόονια γούλου κι μάζιβι η κόσμους, έβγαζι του λάδι τ', φέτου γιατί ; 
-Άλλαξι μάνα μ' Κυάννα η κι-ός, δε βλέπς, νε βέεχ' νε κάντιμπουτα, μόν' γήλιου. Άλλ'βουλά μαζώναμ ως τ'αγιού Θανασιού. Θμούμι απ' μαζεύαμ' στ 'ασκέρ' τ'Χατζή κι του βράδ' μόλις έκλουσα ξικέεμασα τσι πλιβέες απ' του γούουν' κι τς έβαλα να ξαρμύισ' για του ταχιά, απ' γήνταν η σκόλ'! 
-Κάλα, για βάλι πόσιν μύλ'γύιζαν τότι, στου Λάκκουμα,στς Μακυιλιές δγιο, στου Ξιουπόταμου! Νά'νι απ' ντου κι-ό, για τίπουτα άλλου ! 
-Άκσι να σι πω, άλλα χόονια τσι δλεύαν τσ'ιλιές, ζιυγαΐζαν, κλαδίζαν, λιπαίρναν, πουτίζαν ,ραντίζαν, τώο κι καμνιά να γείχαν ντ'έφαγι η δάκους! 
-Έτς ένι Θκινέλλα, όπους τα λες. Ιμείς, απ' ντου κι-ό απ' τα παράτσι η Κουσταντής, τα δένταα γινήκαν κατάρτγια, τι ιλιές αα κάν' αφού τααβούν να βγούν κατά σιαπάν, τι καρπό αα κάν' Δε βλέπς η γι 'άθιιπους όντι αψλών' αδυνατίζ', κι αυτές φαίντι δίν' δύναμ' κι δε κάν' ιλιές! 
-Βλέπς τα πιδγιά μας γινήκαν υπάλληλ', κάναν άλλις δλειές κι δε προυλαβαίν' να δγιούν τσ'ιλιές! 
-Πάντους γιένας Αλουνίσιους απ' κάνταν μέσα, λεν, ιγώ δε ντου γείδα, έβγαλι ντιπ πουλύ λάδ'. Έεκ΄η κι-ός δε τσι πείαξι ; 
-Ξέου'γω να βλεπς ντ'ιλιά κι ν'αγουάιζ' του λάδ'! 
-Άκσι, σα δε τσι παίρν' η κάθι γιένας τ' απανουθγιό τ',να τσι δλεύ, έτσ'αα πάν κι αα σφύιζουμ' ντου γήλιου ! 
-Μακάρ', άιντι κι του χρόν' κάμ' έχουμ' σουδγειά! 

Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Λαογραφία Σαμοθράκης - Νε να γιλάς ,νε να κλαις!

Νε να γιλάς, νε να κλαις! 

-Γιατί κλαις Μαργιώ; 
-Κλαίγου γιατί θμήθκα ντουν αδιρφό μ',σι πειάζ'; 
-Να ,άρρουστ' γείσι κι κλαις . 
-Ε, μωρ'παλαβώθκις; Γείμι άρρουστ' γιατί κλαίγου ντουν άθιιπου μ'; 
-Να πας σι κανέ γιατόο να σι 'ξιτάσ'. 
-Ταχιά-ταχιά αα πάγου, απάντιξι! 
Έ, μπι, σεις σια πία παγαίντι μόλις κλάψτι σι γιατόο; 
-Παγαίνουμ' για . 
-Κι σι τι γιατόο πάτι; 
-Σι νιυρουλόγου, ψυχίατρου, ό,τ' ένι 
-Δηλαδή να φουβάσι να κλάψεις, να μη σι πουν παθμένου, παλαβό; 
-Άκσι, η καλός δε γέντι γούλ' ντ'ώρα μσανάς. 
-Αα, στα καλά καθούμινα αα μας βγάλτι οι πιατκοί άρρουστ'. 
-Κάλα, αφού γείσι. 
-Τι λουγιώ γείμι ,θμήκθα ντουν άθιιπου μ' κι ανιβήκαν τα δάκυργια, τι να κάνου,να τα καταπιώ; 
-Να παίρνεις κανέ χάπ'! 
-Αα του δγιουλί σ' ισύ. Μ’ τι χάπ'μόν' να καχανίζου! Άλλου μάνα μ' κι τούτου, να μη μπουλείς να κλάψεις, να σι νουμίζ' παθμένου. 
-Ναι, ναι, έ χς κατάθλιψ'! 
-Ααα, α του πάου του φτινάδ', γι άκσι κατάθλιψ' ιμείς η Δινταατσγιανή η γιατρίνα ! 
-Μουρή Μαριώ, μη μι παραξηγείς, δε θέλου να κλαις! 
-Σαν ένι κι'γω, δε θέλου να κακανίιζ' ,κατάλαβις; 
Άιντι μι πίασι μι ντη κβέντα, τι έχς να πεις; 
-Να γείδις, έις πρόβλημα. 
-Έχου πρόβλημα; Μάλλουν ισύ γείσι κουτσουμπόλα! Κάλα σήμια η κόσμους δε κλαίει,τι πλάκα κάν' ; 
-Ε, σώπασι, γι, κλαίγι ως του χρόν'! 
-Δεν ένι έτσ' δεν αφήν' ντου κάθι γιένα να γιλάσ' κι να κλάψ', μι του πρώτου φάρμακα, δε ξέουμ'άλλου χόοβ', άλλα χρόνια δεν-κλαίγαν ! 
Γούλα χειργιάζντην κ'η γήλιους κ'η βουουχή. Δε βλέπς άμα βέεξ'κι βγει γήλιους τότι βγαίν' η κυρά Σουλέν' κι τέεχ' γούλ' να ντη δγιούν! 
-Καλά λες. 
-Αφού λέγου καλά γιατί μ'απαγουρεύσ' να κλάψου Αγγιλνιώ; 
Έδια του ζούμι, να σι παργούντιν σι γούλα! Ας παν' μπε να κάν' καμνιά δλεια! Κι αα σι πω κι τούτουνου να του λες σια πία απ' έεφ: του γέλιου σ' κι του δάκυργιου ντη γεια σ,' ντη κάν' κι ανθίζ', γέντι του πρόσουπου σ΄φιγγάρ' του μάγουλου σ' κριμίζ΄'. 
-Έδια του λατζάουσις; 
-Ναι για να θμάσι, ότι κάν' καλό κι τα δγιο, γι' άαυτου ντου μούστου δε ντου ταπών' καλά, γιατί πού αα πάει του βάασ’μου αα σπάσ' η ντραμιτζάνα. Έτσ' κι γι άθιιπους να κλάψ' όντι τόχ' ανάγκ 'άμα ντου κλείισ' του στόματ' αα σκάσ'! 

Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Λαογραφία Σαμοθράκης - Η Βαρβαούδα κι τα καμώματα τς

Η Βαρβαούδα κι τα καμώματα τς -Βαρβαούδα μάνα μ’ κατήβα αμπ’ ντου γάδαου γιατί αα πέισ’ κ’η καμένους χάθκα απ’ ντου μπαμπά σ’. -Καλά -καλά, αα κατήβου. Η γάδαους όμους δώκει κατά σιακάτ κατ’ απ’ άξι μνια γαδούα κι αρχίνσι ν’ αγκαΐζ κι η Βαρβάούδα τσίρζει κι ξισήκουνι ντου κόσμου. -Βάστα-βάστα απ να’ις του πσιάκουμα… -Πέφτουου, γείπι κι έσκασι καταγή σα καρπούζ’. Γίσουσι κ ικιός ντη σήκουσι,μου ικείν γήνταν χτυπμέν’ κι τσίρζι. -Αχ η καμένους τι έπαθα, δεν έκανι να σι λείπ η καβάλα. -Παππού σώπα, δεν έχου κάντιμπουτα . -Άιντι κάτσι δουνά να μάσου ντου γάδαου γιατί αα φύγ’. Ντ’άλλ ντ’ μία. -Βαρβαούδα μάνα μ’ για του Θιό, μη πας κουντά σ’του κγιάρ γιατί χπα.Σι κουμάτ’. -_Πάγου, πάγου, πάγου. -Εε τ’ουργισμένου, δε σι γείπα να κάιτς σιαδώ; Του κγιάρ ντη κύλα καταγή όσου να σώσ’ η καμένους. Κίτσσς γιέρμου._Χτύπσις; Δε αα κουντουκάιτς καμνιά βουλά; Πάνι μπε, μέσα να κάνου τσι δλιες ιμ’. Κι του τρίτου. -Βαρβαούδα μάνα μ’, να μη πας σιακεί σ’ντου φάαχτ γιατί γίφια τα βάαδγια. Σι κουμάτ… -Παππούουου, τέεχα μπε, τέεχα μι μπιρμπλακήκαν οι μέλσις. -Ααχ η καμένους τι έπαθα, κείτι έεφτ Βαρβαούδα, δεν έχου σκουπό να πιθάνου. Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Ζούμε Σαμοθράκη - Γείδις η γίδα;

Γείδις η γίδα; Κάνταν η γέρμους η Βασιλκός σ’ντ μπιζούλα μι ντου μπάρμπα Κουσταντή κι κβιντιάζαν για τσ’ ιλιές. Τούτουνου κι τ’ άλλου κι δος του απ΄ντ’αρχή, κι’ακμπίζαν η γιένας σν’του γκντούρ κι γι’άλλους σι γιένα κτουκούδ’- αα νι γήνταν ικιό τ’ χουουνού τ’. Έεκ απ’ συτχαίναν, νάσι η θγιά μας η γι’ Αγγέλα. -Τι τα λέτι τσι λέει σιάαδγιου; -Μ’τι να λέμι έεκια κι έεκια η γι’ώρα να πιρνά. Ταμάμ πέρνα η γι Αθανάης η Χασάπς. -Βρε ντου λέει η θγιά μας, σι πααγγείλαν φέτου αίγις οι πιατκοί για δε αα γιουρτάσ’ ντ γίδα; -Δε νι γείδα κάγκανε θγια. -Βρε, σι πιάζου, μου για ντ’ αίγα γήθιλα να σι πω απ’ βάαζ οι Δινταατσγιανοί μας, κι τώων κι παίρν κι ντου Κάκου κι παίζ’. -Δε ξέου θγια γείπι πάλι η γι Αθανάης κι κίνσι να φύγ’. Όμους η Βασιλκός ντου λάλσι: κλώσι πίσου να σι πω μνια κβέντα κι φύγι. Σια ντ κακή μιργιά μπε, έχου αμουλαρτή μνιά παλιού λικούδα, σα πιρνάς έχει ντου νου σ’, καμ’ ντη πγιάισ’, γιατί έετς αα ντι φάει η Χμώνας. -Άιντι καν ντη δλιάς άθιιπη κιος η… Χμώνας δεν έχ’ του κουράγιου τς, να τέεχ απού πίσου τς. -Αα, γείσι κάηπτεν, τ’αρπάιζ κατά π’ σι γνέψ. Έπνα μι σι κάναν, λέγου κι κάναν γιένα κβαρ γίιζου πγιο κιρδισμέν’ θέλα γείνι, έλα κάν κι κανέ καλτσούν’ ,μου κάναν ισένα ντου τουπαρλάκ’. Ντου Χμώνα απ’ χιουνίζ’ σι λέγου ,πότι αα σνικάισ’; Άιντι σα τύχ αα γιέν κουλάι, μου, τι σμαδ’ έις, κλειδί; Αα κείν μικά σμαδημέν’ ένι ,μου ένι σίβ καλτσνάτ ακούηφτ. Έφγι η παίδους κι παίρν’ πρέφα η μπάρμπα Κουσταντής: -Λέγου κι δε του γρικήσαν του Διντάατς μιρκοί; Θέλ’ κι γίδα. Ας έρτ έδγιου να ντη φάν’. Πήγι η θυγατήα μ’ πέρσ’ κι μας έλιγι απ’ γλείφαν τα δακτύλια τς κι η Γιρουνικουλάκς μόν κβάνει. Κείνταν λέει τα χουτζιακίδια, μι του συγγνώμι, νάα! κι έδειξι μι του χερ’τ’. -Ναι μι τα σουστά λέει η γι Αγγέλα, ιγώ γήμαν σιαπήα κι πήγαν τα πιδγιά κι μι φίαν κουμάτ’ άξιζι. -Αα να πάμι του μένι γούλ’ στου Διντάατς για να του φιριντίσουμ’ λέει η Βασιλκός. Κιο καλά γείμαστι σιάαδγιου. Σα μας πγιάσ’ η γι Αθανάης ντη σ’βούδα ντη γουργουβάαζουμ’ σι κανέ ντινικέ κι ντη τώωμι. Άιντι σας αφήνου τσι λέει η γι Αγγέλα κι σα τύχ’ τίπουτα λαλίστι μας. Καλά καλά κάτ’ αα γέν’ . Άννα Δεληγιάννη - Τσιουλπά Φιλόλογος,συγγραφές, κριτικός

Λαογραφία Σαμοθράκης - Του μάτγιασμα…

Του μάτγιασμα… -Πέφτου κάνου ντου σταυρό μου άγγιλου έχου στου πλιυρό μου δούλους του θιού λουγιούμι κι κανένα δε φουβούμι. -Μ’ας ένι τι γείνι έευτα ,άλλου τίπουτα δε σι μαθαίν’ η δάσκαλους -Η προυσιυχή μ’ ένι γιαγιά ,για να μη βλέπου παλιού όνειρα. -Μμ μη ουτάς, χρόνια σταβώώναμ του μαξλάρ μας κι πέφταμ, κι τα όνειρα, όνειρα. Ας ένι δα καλή ένι κι έευτην. -Γιαγιά.. -Τι θέλς -Για του μάτ’, τι κάνς; -Βάιζ’ γιένα μπούμπνου, γι, του βαακί σ’ ανάπουδα. -Κι γλιτώνς; -Μ’να γλιτώνς κι δε γλιτώνς, σαν ένι κανές σα ντου Νκόλα δε γλιτώνς ό,τ κι να κάνς. -Για πέμι τι γήνταν έευτους ,φάνταμα; -Οχ μπε η καμένους! Άθηιπους γήνταν σαν ι τ’ ιμάς, μου λέγαν απ’ έπγιανι του μάτι τ’! Μνια χουουνιά γήρτει έδγιου κι μας έλιγι απ’ φουβάτι να σαλέψ γιατί σα δγει κανέ ,κι πάθ’ ό,τ ένι στιναχουργιέτι -Γιατί στιναχουργιέτι ; -Γιατί σκάζ γάδαου, όπους λέει. Μνια αφουάδα μνια βουλά ,δεν-ι πρόλαβει να πάει σ’ντ γιαγιά μας ντ Κιιμνιώτσα,σι ντ’έκανι τλούμ’. Μου, γήνταν ντιπ καλός άθηιπους.Τώραα σα νι γήνταν Σαββατουγινμένους ! - Άρα, σύμπτουσ’; -Έετς να του λες γιατί η καμένους δε του γήθηλι,κι πράγματι δε τόκανι κάστλα. - Άκσει γιαγιά ,να μη πεις του μάτ’, ισύ παλιά έλιγις ότ έλιγις κι πέρνα -Ταχιά αα στου πω . -Άιντι πέτου έδια - Αα,αα του γράψεις, έετς δε γέντι. Άιντι ,πέτου-πέτου. -Κάνς ντου σταβόος τρεις βουλές κι λες: ιησούς χριστός νικά κι γούλα τα κακά σκουρπά ,γύστια λες του πάτηρ ημών κι ξανά ντου σταβόος κι’έεφτου ένι -Αα εύκουλου. -Άιντι ψουφουλάκιασι γιατί νύσταξα ,ισύ καλά κμάσι του μισημέρ. -Αα γιαγιά ,κ’μήθκι κ’ ισύ, δε σι βαστούν … Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Σαμοθράκη - Θυμάμαι.Θυμάσαι;

Θυμάμαι.Θυμάσαι; Οι ελιές, αιωνόβιες, χοντρόκορμες και κούφιες, ή νέες, καλλίγραμμες, στόλιζαν τις πλαγιές και τα περβόλια, με το ωραιότατο γκριζοπράσινο φύλλωμά τους! Είχαν και δεν είχαν καρπό, άλλες πολύ, άλλες λίγο, έως καθόλου. Ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες, η ελαιοσυλλογή ξεκινούσε τέλη Οκτωβρίου, αρχές Νοεμβρίου μέχρι τα Χριστούγεννα ή πολύ αργότερα μέχρι τον Άγιο Αθανάσιο ή κι ως τον Άγιο Χαράλαμπο! Στις 14 Σεπτεμβρίου έλεγαν πως» σταύρωνε» το λάδι, δηλαδή ο καρπός μπορούσε ήδη να χρησιμοποιηθεί, αρχικά ως ελιά τσακιστή! Ήταν ωραία να περπατάς κάτω από τα παραφορτωμένα κλωνάρια και να κόβεις τις μεγάλες γυαλιστερές ελιές για να τις τσακίσεις με μια στρογγυλή πέτρα από τη θάλασσα, να τις ξεπικρίσεις, αλλάζοντας τρεις-τέσσερις φορές το νερό, να φτιάξεις άλμη με τη βοήθεια ενός ωμού αβγού και να τις κρατήσεις σε πλαστικό δοχείο! Οι μέρες περνούσαν, οι ελιές από πράσινες γυρνούσαν σε σκούρο γαλανό, τότε έφτιαχνες χαραχτές ή νερολιές! Τρεις χαρακιές με μαχαιράκι στην κάθε ελιά και την έριχνες σε ένα πλαστικό δοχείο με νερό. Πάλι τρία-τέσσερα νερά και συντήρηση σε άλμη! Όσες έμεναν στα δέντρα ωρίμαζαν και άρχιζε η ελαιοσυλλογή. Ο κάθε νοικοκύρης με εργαλεία, δίχτυα, βέργες, καλάθια, κοφίνια, πλησίαζε με την οικογένειά του τα δέντρα και μάζευε τον καρπό. Κουραστική δουλειά αλλά και ευχάριστη! Όσοι είχαν ελαιώνες–κτήματα με πολλές ελιές - προσλάμβαναν εργάτες, άνδρες ραβδιστές και γυναίκες μαζώχτρες και μαγείρισσα!  Όλα τα νέα, τα κουτσομπολιά τα μάθαινες κάτω απ’ την ελιά! Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά

Οι γι’άκσαβουγιές

Ισύ καμένι απ΄δενί γείσι Σαμουθρακίτς αα κάνς κουμμάτ υπουμουνή να μας αντέξις καμπόσις μέις απ’ γείπαμ κι ‘μεις να καταστώωσουμ να γράψουμ ντη γκβέντα μας να θμυθούμι τούτουνου ,κείνουνου γιατί όπους δείχν, σι καμπόσα χόονια δε αα σμαδεύ κάντιμπουτα. 
-Φουτνέ, παρ μπαμπάμ ,απού μέσα γιένα αγγειό ν’απουζέψου καμπόσα αβγά. 
-Τι να φέου μπε! 
-Φερ χαανί,νταβαδέλ,τζιτζιούδ ,καμνιά κααβάνα τσιγγένια, ό,τ βίις. 
Πήγι μέσα η Φουτνός ,δεν έβιισκι τς ακσαβουγιές κι λάλει. 
-Δε τα βίισκου ,πού τ’ αποζεύιτι 
-Σήκουσι βρε, του πανί, σια του γιουκ μιργιά ,έεκ τα βαζ η μάνα σ’. 
-Αα ,βίικα γιένα χαανί. 
-Έλα σια’δώ σ’ντ πόρτα να τ’απουζέψου κι βάλτα απάν στου παναθύρ απ΄ ένι ανοιχτό να παίρν αγία γιατί αα χαλάσ-. 
Σι κουμάτ σέμπκι η μάνα τ’ κι ντου λέει: 
-Φουτνέ φερ μπαμπά μ’ τ’αβγά να κάνου μνια γαλατόπτα . 
Η Φουτνός ,να μη πεις ,γήνταν καντίρκου πιδί. 
Πήι η Παλουγούδα γιένα νταβά, ντουν άλψι μι βούτυου, γύστια έγνιψι ντου Φουτνό να φέρ’ ζάχαρ.Πήγι του πιδί σ’ντου ντουλάπ έβγαλι γιένα τζιέτζιουρ μι του καπάκ’ απ’ γείχι μέσα μνια χαρτουσακούλα ζάχαρ κι ντου γύφιι. 
Ικείν,πήι γιένα κβαδέλ πλαστικό, γαλάζιου ,έρξι μέσα έξ αβγά ,ντου ζάχαρ,δγιο φιλτζιάνις, τα χτύπσι μι του χτυπτήρ κι έρξι γιένα κατσαρόλ’ γάλα, αα νι γήνταν καμνιά τρία-τέσσια πουτήργια. 
Η Φουτνός γίφιι κι ντ κίινα μι ντου δγυάσμου ,βάλαν κι απ’ έεκ μνιά κουταλιά ,ίιξαν κι γιένα κααβανούδ αλέυιι ως καμνιά ανάλουγα δγιο φιλτζιάνις για να γεν φλη να μην ένι βαργιά .Σι γιένα μαστααπαδέλ’ απ’ έβαλι απάν σ’ντ μασίνα ,γείχι δγιο κουταλιές βούτυου ,ντουν ΄έρξι κι ‘κιον . 
Όσου να γέν’ η πίτα γύισαν κι στου καβουτστήρ κουμάτ καφέ κι η Φουτνός –μην ακούτι καντιισινάδα γείπι :-μάναου ,ιγώ αα ντουν αλέσου ντου καφέ κι έτιιξι κι γύφιι ντου μύλου κι ντουν άλισι.Ιδώ απ τα λέμι, μέχρι σήμια έετέτγιους ένι, καντήρς . 
Του ταχιά ζύγουνι καληώρα η Λαμπιργιά η Φουτνός κι η μάνα τ’ δγιαρμίσαν ντ΄απουθήκ’. 
Η σφίδις κάνταν σ’ντου τόπου τς γείχαν λάδ’, μου κι να μη γείχαν δε τσι πειάζαν γιατί γήνταν νταγιακουμένις κι σα τς ανιμίζαν ,μπόλι κι να τς ακσαβουγιέψ’. Δγιο ντααμιτζάνις όμους γήνταν άδγις, του κρασί του «κουπανίσαν» κι έπιιπι να πλυθούν, για του χρον. 
Η χαρκότσκα γήθιλι γάνουμα για τα τααχανά κι ντη ξβάλαν σια ντ αυλή να πιάσ- η Γιάννς να ντη παρ.Ικιός θιός σχουρέσντουν γήνταν ντιπ καλός κι βουλκός έβλιπι να μη σι στιναχουέσ’- μον να σι ξυπηητήσ’- κι τα πιδγιά τα’ πουλύ καλοί νουμάτ βγήκαν. 
-Φουτνέ, βγάλι μπαμπά μ’ κι ντου νταβά για ντ μπακλαβού κι ντου μπακιένιου ντου τζιέτζουρ να τα γανώσουμ γούλα μαζί. 
Η Φουτνός ,το’κανι μέσα, του κατόν, κούπα. 
Ό, τ ακσαβουγή χειργιάσνταν ντη πάστιιψι κι ντ έβαλι σ’ντου τόπου τς κι η μάνα τ’, για να ντου φχαριστήσ’- ντου δώκι γιένα κουσιάρ’ απ’ έεκια μι τα’αλουγούδ γιατί τα μάζιυι γήνταν λέει ασμένια κι αα τάχ’ ως έδια απ’ κβιντιγιάζουμ.

 Άννα Δεληγιάννη-Τσιουλπά